Osmanlılarda Ticaret Yolları Sağ Kol, Orta Kol ve Sol Kol olmak üzere 3′ e ayrılmaktadır. Şimdi bu ticaret yollarını incelemeye başlıyalım.

• Sağ Kol: İstanbul’dan (Üsküdar) başlayan bu yol, Konya, Adana üzerinden Halep’e uzanmaktadır.
• Orta Kol: İstanbul’dan (Üsküdar) başlayan bu yol, Diyarbakır’a buradanda Musul ve Bağdat’a kadar uzanmaktadır.
• Sol Kol: İstanbul’dan (Üsküdar) başlayan bu yol, Erzurum ve Kars’a uzanmaktadır.

Rumeli Ticaret Yolları‘ da Anadolu Ticaret Yollarında oluştuğu gibi 3′ e ayrılmaktadır. Bunlar Sağ Kol, Orta Kol ve Sol Kol.

• Sağ Kol: İstanbul’dan Bulgaristan, Eflak-Boğdan ve Erdel’e uzanmaktadır.
• Orta Kol: İstanbul’dan Edirne, Belgrad üzerinden Avrupa içlerine uzanmaktadır.
• Sol Kol: İstanbul’dan Edirne, Selanik üzerinden Mora’ya uzanmaktadır.

Ticaretle İlgili Deyimler

Menzil : Yol üzerindeki konaklama noktaları olarak adlandırılmaktadır.

Menzil Teşkilatı: Haberleşme TATAR denilen ulaklar tarafından yapılmaktaydı. Devlet habercilerin çabuk gitmelerini sağlayacak dinlenmiş atları ve yiyecek ihtiyaçlarını karşılamak için konaklama yerine yakın köy ve kasabalardaki bazı aileleri bu iş için görevlendirirdi. Bu teşkilata menzil teşkilatı denirdi.

Derbentçi : Ana yolların, boğaz ve geçitlerin güvenliğinden sorumlu tutulmaktaydı.

Mekkâri Tâifesi : Yolcu ve mal taşıma işlerini meslek edinen esnaflara verilen isim.

Osmanlı Ticaret yollarını etkileyen maddeler arasında Ticaret yollarının değişmesi, Kapitülasyonlar ve 1838 Balta Limanı Antlaşması gibi unsurlar ticaret yollarını etkilemektedir.