Sırp İsyanı, Osmanlı-Rus Savaşı, Yunan İsyanı, Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın İsyanı, Kırım Savaşı ve 93 Harbi 19. yüzyılda Osmanlı devletini sarsan olaylar içerisinde yer almaktadır. Şimdi bu olayları sırasıyla incelemeye başlıyalım.

SIRP İSYANI

Sırp isyanı 1804 yılında yaşanmıştır. Fransız İhtilalinin Milliyetçilik, bağımsızlık ve hürriyet gibi fikirlerinin sırplar üzerinde etkili olması, Sırbistan’daki Yeniçerilerin olumsuz davranışları ve Rusyanın kışkırtması Sırp isyanına zemin hazırlamıştır. Bu nedenlerden ötürü 1804′ tarihinde KARA YORGİ liderliğinde Sırplar ayaklandı. Sırplarla İlgili Antlaşmalar;

• 1806-1812 Osmanlı Rus Savaşı sonucunda Ruslarla imzalanan BÜKREŞ ANTLAŞMASI’nda Sırplara bazı haklar verildi.
• 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonucunda Ruslarla imzalanan EDİRNE ANTLAŞMASI’nda Sırplara özerklik verildi.
• 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonucunda imzalanan Ayestefanos ve BERLİN ANTLAŞMASI’nda Sırbistan bağımsızlığına kavuştu.

OSMANLI-RUS SAVAŞI :

Osmanlı ile Ruslar arasında yapılan savaş 1806-1812 yıllarını kapsamaktadır. Rusların Sırp isyanını desteklemesi ve Balkan Milletlerini kışkırması, Rusya’nın Eflak-Boğdan’ı işgal etmesi Osmanlı ile Ruslar arasında savaşa neden oldu. Bu savaş sonucunda Ruslarla BÜKREŞ ANTLAŞMASI imzalandı. Bu antlaşmaya göre;

• İki devlet arasında Tuna nehri sınır olacak.
• Ruslar Beserabya hariç işgal ettiği yerleri geri verecek.
• Sırplara bazı haklar verilecekti.

YUNAN İSYANI

Fransız ihtilalinin milliyetçilik, bağımsızlık gibi fikirlerinin etkisi, Rusya’nın ve Avrupa Devletleri’nin kışkırtması ve 1804 de kurulan Etniki Eterya Cemiyeti’nin çalışmaları Yunan isyanın oluşmasına zemin hazırlamıştır. 1821 tarihinde Mora’da başlayan isyan kısa sürede büyüdü. Osmanlı hükümeti Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa‘dan yardım istedi.

MISIR VALİSİ MEHMET ALİ PAŞA’NIN İSYANI

Yunan isyanının bastırılmasında II. Mahmut’a yardım eden Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’ya vaad edilen yerlerin verilmemesi, Mehmet Ali Paşa’nın Navarin olayından sonra padişahtan izin almadan ordu ve donanmasını geri çekmesi ve Osmanlı-Rus savaşında yardım istenildiği halde Mehmet Ali Paşa’nın yardım göndermemesi Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa İsyanı ‘na sebep olmuştur. Bunun üzerine Mehmet Ali Paşa ile II.Mahmut arasında KÜTAHYA ANTLAŞMASI imzalandı.

KÜTAHYA ANTLAŞMASI

Kütahya Antlaşmasına göre ;

• Mehmet Ali Paşa’ya Mısır ve Girit valiliklerine ek olarak Suriye valiliği de verilecek
• Oğlu İbrahim Paşa’ya da Cidde valiliğine ek olarak Adana Muhassıllığı verilecek